Το έναυσμα για τα ερωτήματα και τις σκέψεις μου που τελικά οδήγησαν στο κείμενο που ακολουθεί ήταν μια πρόσφατη συζήτηση που είχα με μια αγαπημένη φίλη από το νησί μου με την οποία μοιραζόμασταν σκέψεις και προβληματισμούς για την διαπαιδαγώγηση των σημερινών παιδιών…Τελικά η ίδια η καθημερινότητα μας εμπεριέχει ένα απίστευτο πλούτο! Σ’ ευχαριστώ Μ!
… Έχουμε αναρωτηθεί ποτέ τι σημαίνει πραγματικό όριο; Πως πραγματικά το αντιλαμβανόμαστε; Το ερώτημα αυτό δεν αφορά μόνο τα όρια που θέτουμε ή μας θέτουν, αλλά πρωτίστως τη σχέση που διαμορφώνουμε με τον ίδιο μας τον εαυτό.
Είμαστε ικανοί να αυτοοριοθετούμαστε; Μπορούμε άραγε εμείς οι ίδιοι να θέτουμε στον εαυτό μας, συνειδητά όρια στις επιθυμίες, στις ανάγκες και στις παρορμήσεις μας, αναγνωρίζοντας ότι η ελευθερία της επιλογής προϋποθέτει και την ικανότητα του αυτοπεριορισμού; Είμαστε σε θέση να διακρίνουμε πότε η ικανοποίηση μιας επιθυμίας υπερβαίνει τις πραγματικές μας δυνατότητες ή έρχεται σε αντίθεση με τις αξίες και τις αρχές μας; Η αυτοοριοθέτηση συνιστά μια ουσιαστική διάσταση της αυτογνωσίας και της προσωπικής ωριμότητας, καθώς προϋποθέτει συνειδητή αξιολόγηση των επιθυμιών μας, αναγνώριση των δυνατοτήτων και των περιορισμών μας, αλλά και ανάληψη ευθύνης για τις επιλογές μας. Άλλωστε, η ελευθερία δεν συνίσταται στην ικανοποίηση κάθε επιθυμίας, αλλά στην ικανότητα να επιλέγουμε συνειδητά πού και πότε θα πρέπει να θέσουμε το όριο;
Τι συμβαίνει όταν τα όρια συναντούν τις ανθρώπινες σχέσεις; Στις σχέσεις μας με την οικογένεια, τον σύντροφο, τους φίλους ή τους συνεργάτες μας, πόσο συνειδητοποιούμε ότι απέναντι μας υπάρχει ένας διαφορετικός άνθρωπος, με τη δική του προσωπικότητα, τις δικές του ανάγκες και τον δικό του χώρο; Μήπως κάποιες φορές συγχέουμε την οικειότητα με το δικαίωμα να παρεμβαίνουμε περισσότερο από όσο μας αναλογεί; Θεωρούμε ότι επειδή αγαπάμε κάποιον μπορούμε να απαιτούμε, επειδή ενδιαφερόμαστε μπορούμε να ελέγχουμε ή επειδή έχουμε αναπτύξει μια στενή σχέση δικαιούμαστε να γνωρίζουμε και να επηρεάζουμε κάθε πτυχή της ζωής του; Πού βρίσκεται, τελικά, η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο ενδιαφέρον και στην παρέμβαση, ανάμεσα στην εγγύτητα και στην παραβίαση του προσωπικού χώρου; Και τι συμβαίνει όταν δεν τολμούμε να θέσουμε τα δικά μας όρια; Όταν αποφεύγουμε να εκφράσουμε όσα μας ενοχλούν, όταν ανεχόμαστε συμπεριφορές που μας δυσκολεύουν ή όταν αφήνουμε τις σχέσεις να διαμορφώνονται χωρίς σαφή προσδιορισμό των αμοιβαίων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων; Μπορεί να υπάρξει ουσιαστική σχέση χωρίς την αναγνώριση της αυτονομίας του καθενός; Και μήπως η απουσία ορίων, αντί να μας φέρνει πιο κοντά, δημιουργεί τελικά μια σχέση μέσα στην οποία ο ένας κινδυνεύει να καταργήσει τον προσωπικό χώρο του άλλου;
Πώς αντιδρούμε όταν οι άλλοι θέτουν όρια σε εμάς; Εδώ ίσως βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον σημείο του προβληματισμού. Είμαστε πρόθυμοι να σεβαστούμε τα όρια των άλλων με την ίδια ευκολία που απαιτούμε να σεβαστούν εκείνοι τα δικά μας; Τι αισθανόμαστε όταν κάποιος μας λέει όχι; Όταν αρνείται κάτι που επιθυμούμε, όταν επιλέγει να κρατήσει αποστάσεις ή όταν μας ξεκαθαρίζει ότι δεν επιθυμεί να προχωρήσουμε πέρα από ένα συγκεκριμένο σημείο; Μήπως εκλαμβάνουμε την άρνηση ως απόρριψη; Μήπως θεωρούμε ότι η δική μας επιθυμία θα έπρεπε να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από την επιθυμία του άλλου; Και, τελικά, μπορούμε να αποδεχτούμε ότι ο άλλος έχει το δικαίωμα να ορίζει τον προσωπικό του χώρο, ακόμη κι όταν αυτό δεν εξυπηρετεί τις δικές μας προσδοκίες; Η συναισθηματική ωριμότητα δεν δοκιμάζεται μόνο όταν υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας, αλλά και όταν καλούμαστε να σεβαστούμε κάτι που δεν μας ευχαριστεί. Μπορούμε να διαφωνούμε, να απογοητευόμαστε, ακόμη και να στενοχωριόμαστε. Μπορούμε, όμως, να αναγνωρίσουμε ότι η ελευθερία του άλλου δεν είναι λιγότερο σημαντική από τη δική μας;
Και τελικά, ποια είναι η πραγματική αξία των ορίων; Μήπως το όριο δεν είναι απλώς μια γραμμή που μας διαχωρίζει, αλλά ένας τρόπος να αναγνωρίζουμε την ανθρώπινη υπόσταση, τόσο τη δική μας όσο και των άλλων; Μπορούμε να μιλάμε για ελευθερία χωρίς ευθύνη; Για οικειότητα χωρίς σεβασμό; Για συνύπαρξη χωρίς την αναγνώριση της διαφορετικότητας του άλλου; Ίσως η ουσία των ορίων να βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την ισορροπία: να γνωρίζουμε πού μπορούμε να φτάσουμε, να αναγνωρίζουμε πού χρειάζεται να σταματήσουμε και να αποδεχόμαστε ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να καθορίζουμε τον χώρο που ανήκει στους άλλους.
Γιατί το όριο δεν προσδιορίζει μόνο μέχρι πού μπορούμε να φτάσουμε. Προσδιορίζει και πόσο έχουμε κατανοήσει την έννοια της ελευθερίας, της δική μας και των άλλων.
Αυτά και πολλά ακόμη ερωτήματα αξίζει να αποτελέσουν αντικείμενο ουσιαστικού διαλόγου.
Σε αυτή τη διαδρομή, το DPK Coaching & Mentoring έρχεται να βοηθήσει τους ανθρώπους να αποσαφηνίσουν τις ιδέες και τις αντιλήψεις τους, να εξετάσουν διαφορετικές οπτικές και να ανακαλύψουν νέους τρόπους προσέγγισης των προσωπικών και επαγγελματικών τους προκλήσεων.
Γιατί, κάποιες φορές, η αλλαγή ξεκινά από ένα ερώτημα που αποφασίζουμε να εξετάσουμε ουσιαστικά.
